از کتاب یادنامه استاد علی صفایی حائری(ره) عین.صاد

از متن وصیت نامه

 .... ما ميدان زندگى را با مرگ، محدود كرده‏ايم و اين است كه براى هفتاد سال مى‏كوشيم و درست در هنگام بهره‏بردارى ما، مرگ جلوه مى‏كند و حاضر  مى‏شود  و ثمرات  تو  را  مى‏بلعد و   ميوه‏هاى تو  را در  كام خود مى‏كشد. اگر زندگى را گسترده‏تر ببينيم و مرگ را استمرار زندگى و براى هميشه‏ى خود بكوشيم و نه براى هفتاد سال، كه براى هميشه فرش و لحاف و كفش و كلاه تهيه كرده باشيم و پيش فرستاده باشيم، آيا جز انس به مرگ حاصلى خواهيم داشت؟
 با اين تحليل از مرگ و انس به آن، تنور زندگى و كار و كوشش هم گرم‏تر مى‏شود، كه تو بيشتر مى‏كوشى و بيشتر به كار مى‏گيرى و كمتر انبار  مى‏كنى...

 انس به مرگ تو را به قبرستان پيوند نمى‏زند، كه به چرخش مى‏آورد تا كام بگيرى و از خاك بهره‏بردارى، پيش از آنكه در كام آن پنهان شوى؛ همچون سنگى در مرداب.ص۲۶

.... من نمى‏دانم تو چه احساسى از مرگ دارى، ولى اينقدر مى‏دانم كه اگر خط مرگ در تقاطع زندگى تو 

 نباشد و زندگى تو را نبرد،  بل ادامه‏ى آن باشد و استمرار آن، ديگر مرگ مسأله‏اى نيست.  بايد آن گونه 

 زندگى كرد كه مشرف بر مرگ بود.

 اين ترس از مرگ به خاطر ناهنجارى زندگى است. حياتى كه با حيات محمد و آل محمد پيوند بخورد، 

 مرگ آن را نمى‏سوزاند و بن‏بستِ آن نمى‏شود؛ كه مرگ، استمرار زندگى و انقلاب زندگى و حيات بزرگتر 

 است؛ كه «سحره» مى‏گفتند: " ِالى رَبِّنا لَمُنْقَلِبُون"‏ و خدا مى‏گويد: "‏خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَيوةَ".... موت

   مخلوق است و از زندگى جلوتر است و زندگىِ بزرگتر است؛ انّ فى قتلى حياة فى حياة.

 ما به گونه‏اى زندگى كرده‏ايم كه مرگ، آرزوها، كارها و عشق‏هاى ما را  نا تمام  گذاشته  و مزاحم  بوده 

 است. مزاحمت مرگ براى زندگى ما، باعث ترس و فرار از مرگ است. اگر آرزوهاى ما با مرگ تأمين شود 

 و اگر كارهاى ما با مرگ نقد شود و اگر عشق‏هاى ما با مرگ به تماميّت خود برسد، آيا جز عشق به مرگ، تفسير ديگرى براى عشق به زندگى خواهد بود؟

 راستى كه انس به مرگ، تحولى را در زندگى و اساس آن خواستار است. بى‏جهت نيست كه على مى‏گويد: "‏وَ اللّهِ اَنَّ ابْنَ اَبى‏طالِب آنَس بِالْمَوْتِ مِن الطِّفْلِ بِثَدىِ اُمِّهِ
 على به مرگ از كودك به پستان مادر مأنوس‏تر است؛ كه غذاى او، بازيچه او، انس او در آن خلاصه شده است.ص۲۶-۲۵

.....يكى از آنها كه از دنياها و رؤياهاى گوناگونى بريده‏اند و آمده‏اند و در راه هم تجربه‏ها داشته‏اند و با بزرگان و نام آوران هم آميزش داشته‏اند و به آنها فروخته‏اند و از آنها خريده‏اند و در ضمن از غرور و اتكاء به نفس هم برخوردارند، در يك جلسه كه با رمز و گله آغاز مى‏شد مرا براى شنيدن حرف‏هايش و جواب دادن به خواسته‏هايش، به بيابانى دعوت كرد؛ كه خسته بود و صدايش تاب ديوار نداشت.

راه افتاديم و ساعتى پياده رفتيم تا از ديوارها گذشتيم و به على بن جعفر »شاهزاده سيد على» رسيديم و در بيابان‏ها و سبزى كارى‏هاى اطراف آن تا دور دست و نزديك اتوبان، بر لب جويبارى نشستيم و از سرما به حرارت آفتابى پناه برديم و نشستيم و گفت و گفت تا آنقدر كه از گفته‏هايش خسته شد. و اين انتظارى بود كه داشتم، چون گاهى در آدم حرف‏هايى هستند كه نگفته مانده‏اند و آدم خيال مى‏كند خيلى حرف دارد و حرف‏هايش خيلى حرف هستند؛ ولى با گفتن آنها، هم از آنها عبور مى‏كند و هم حرف‏هاى ناخوانده را مى‏فهمد و مى‏خواند و با اين وسعت از آن محدوده هم خسته مى‏شود.

 او از كودكى و نوجوانى و جوانى و دبيرستان و دانشگاه و رشته‏هايش و از پدر و خانواده‏اش و از شكست‏هاى پدرش در رشته انتخابى طب هم گفت‏وگو كرد. و ما شنيديم و آخر سر به اين سخن روى آورد كه: حالا مى‏خواهم، مى‏خواهم كه بفهمم، كه بيابم، كه عمل كنم و برسم...

 در ميان حرف‏هايش من به جويبار مشغول بودم و سيرى كه داشت و سيرى كه مى‏داد و به كار خودم كه با كفش‏هايم از سير آنها جلوگير مى‏شدم و با پاى خودم آنها را نگاه مى‏داشتم. گاهى پوست پرتقالى را و گاهى قوطى‏هاى حلبى و پوكى را.

 آن وقت كه خاموش شد به همين نكته پرداختم كه ما مى‏خواهيم به عالم و عارفى برسيم، در حالى كه پاى اين‏ها و حتى علم و عشق و عمل، خود از آن سير روحى عقب‏تر هستند و بايد جلوتر بيايند و با عجز به اعتصام برسند. و ديگر نمانند و حالات خوب و اعمال خوب آنها مزاحمشان نشود تا چه رسد به كارهاى خوب و بد و حرف‏هاى خوب و بد ديگران. آنچه ما را عقيم مى‏سازد، همين است كه ما مبتلا به استكثار مى‏شويم و لباس و حليه‏ى متقين را فراموش مى‏كنيم كه كارهاى خوب را با توجه به آنچه او براى ما فراهم كرده و تمامى سيرهاى فكرى و ايمانى و عملى را در برابر سيرى كه او براى ما داشته ناچيز ببينيم و از طاعاتمان استغفار كنيم؛ كه آن چه ما مى‏آوريم به اندازه‏ى ماست نه اندازه‏ى او، عسى ان يبلغ مقدارنا... و تمامى قدر و اندازه‏ى ما در برابر او به چه مرحله‏اى مى‏رسد؟

 راستى كه ما را هم كفرها و بدى‏هامان مى‏كُشد و رنج مى‏دهد و هم خوبى‏هاى تو خداى خوب، كه چوب مى‏زنى و شرمنده مى‏كنى. و اين است كه با تمام بدى‏ها از تو طلبكاريم و با تمامى خوبى‏ها به فضل تو مديون وبدهكار... بى‏جهت نيست كه رند و لاابالى شده‏ايم كه اين لاابالى‏گرى، از جلوه‏هاى بخشش تو سرچشمه گرفته و ازاين آگاهى برخاسته نه از بى‏خبرى و غفلت. آنجا كه خودمان را مى‏بينيم، بى‏چاره‏ايم و فريادمان بلند است و خوف تو گناه طاعاتمان را به رويمان مى‏شكند. و آنجا كه تو هستى، طمعكاريم و دنبال بقيه‏اش مى‏گرديم كه تو اين‏گونه جلوه كرده‏اى. و اين است كه اين همه دامان راپهن كرده‏ايم و دنبال عطاى تو هستيم و اميدمان لاابالى و بى‏خيال بار آورده است...

 چقدر بال‏هاى خوف و رجا و ترس و اميد، پروازها را آسان مى‏كنند و بحران‏ها را مى‏شكنند.

 دعوت و خواسته‏ى ما، از دعوت تو برخاسته و ما متوسل به همين دعاى تو هستيم و به دنبال نداى تو هستيم؛ كه تو در هر چيزى جلوه كرده‏اى تا تو را در هر چيزى ببينيم؛"‏اَنْتَ الَّذى تَعَرَّفْتَ فِى كُلِّ شَىْ‏ءٍ فَرَاَيْتُكَ ظاهِراً فِى كُلِّ شَىْ‏ء".

ما هنگامى كه با هدايت تو عجز خودمان را شناختيم و هنگامى كه با عنايت تو فضل و استجابت تو را فهميديم كه چگونه از مضطر دست مى‏گيرى، از تو مى‏خواهيم كه ما را به متن اضطرارهايمان واقف كنى و خودت بار ما را ببندى... كه حسين از تو مى‏خواهد و به ما مى‏آموزد: "‏الهى اَغْنِنى بِتَدْبيرك عَنْ تَدْبيرى وَ بِاخْتِيارِكَ عَنْ اِخْتيارى وَ اَوْقِفْنى عَلى مَراكِزِ اضْطِرارى"...

اين سيرى است كه ما به آن معتقديم و با اين اعتقاد است كه از نوع تربيت‏هاى گوناگون و سلوك‏هاى متفاوت كه برخاسته از تلقين و اطاعت و تسليم در برابر پير و مرشد و حكيم است رهيده‏ايم و در حالى كه قدرت‏هاى برخاسته از آنها را باور داريم، از آن چشم پوشيده‏ايم و تمامى كشف و شهود و تسخير ووو برابرى آن‏ها كه قدرت را مى‏خواهند، گذاشته‏ايم و باور داريم كه با سير و هدايت الهى و با شكر و كفرى كه ابراز مى‏كنيم به رشد و خسر مى‏رسيم و نهايت همان است كه در آغاز بوده است  "‏اُولئكَ عَلى هُدىً مِن رَبِّهِمْ‏ "ص۵۰-۴۶

کتاب یادنامه اثر استاد علی صفایی (ره)عین.صاد را از  اینجا دانلود کنید.